Zamek w Rynie to krzyżacka warownia z XIV wieku, która przeszła naprawdę długą drogę – od siedziby komturstwa, przez więzienie pruskie, aż po luksusowy hotel. Położony na wzgórzu między jeziorami Ryńskim i Ołów, dziś łączy funkcję obiektu hotelowego z możliwością zwiedzania z przewodnikiem. To drugi co do wielkości zamek krzyżacki w Polsce, a jego wymiary 44 na 52 metry niewiele ustępują Malborkowi.

Co ważne – mimo że to działający hotel, zamek jest otwarty dla zwiedzających. Można przejść przez zadaszony dziedziniec o powierzchni 900 m², zobaczyć sale wyposażone w średniowiecznym stylu i obejrzeć kolekcję broni z epoki. Nie każdy wie, że w podziemiach zachował się fragment oryginalnej studni zamkowej, którą można oglądać pod szklaną pokrywą.

Historia zamku od Krzyżaków po czasy współczesne

Pierwsze wzmianki o zamku pochodzą z kroniki Wiganda z Marburga i datowane są na 1377 rok, choć sama budowa mogła rozpocząć się już w drugiej dekadzie XIV wieku. Zakon Krzyżacki wybudował go jako przyczółek do wypraw na Litwę i siedzibę komturstwa. Pierwszym komturem został Fryderyk von Wallenrode – brat wielkiego mistrza zakonu, którego postać posłużyła później Adamowi Mickiewiczowi jako inspiracja literacka.

Zamek początkowo był jednoskrzydłowy. Dopiero w XVII wieku dobudowano dwa kolejne skrzydła, a czwarte – więzienne – powstało w 1883 roku. W 1657 roku, podczas Potopu Szwedzkiego, obiekt został spalony przez Tatarów. To był jeden z najtragiczniejszych momentów w jego historii.

W XIX wieku Prusacy przekształcili zamek w więzienie, które funkcjonowało tu aż do czasów II wojny światowej. Po wojnie mieściły się tu magazyny i zakłady mechaniczne. Dopiero po 1990 roku, gdy miasto sprzedało obiekt prywatnemu inwestorowi, rozpoczęła się gruntowna renowacja. Dzięki niej zamek odzyskał blask i został przekształcony w hotel, zachowując przy tym historyczny charakter.

Co zobaczysz podczas zwiedzania

Trasa zwiedzania rozpoczyna się przy hotelowej recepcji. Przewodnik prowadzi przez wszystkie cztery skrzydła zamku: Komturskie, Rycerskie, Myśliwskie i Więzienne – każde ma inny charakter i wystrój. Najstarszą część łatwo rozpoznać po ciemnych, mocno wypalonych cegłach ułożonych we wzór rombu.

W sali konferencyjnej noszącej imię króla Władysława Jagiełły znajduje się zamkowy skarb – fragment oryginalnej studni pod przeszkloną pokrywą. Wewnętrzny dziedziniec robi wrażenie rozmachem. Już w średniowieczu zamek słynął z podwieszanej konstrukcji dachu, który opierał się na specjalnych słupach zamiast na murach. Niestety zniszczył go pożar w 1881 roku.

Ekspozycja broni to jedna z ciekawszych części zwiedzania. Można tu zobaczyć hełmy i szyszaki normańskie z X-XI wieku, topory i czekany z IX-X wieku, topory rycerskie, włócznie na zwierza z VIII-XII wieku oraz miecze półtoraręczne używane przez wojska krzyżackie i polskie w XII-XIII wieku. Zachowane elementy gotyckich portali i sklepień pokazują, jak wyglądały oryginalne wnętrza.

Według legendy po zamku krąży duch księżnej Anny – żony wielkiego księcia Litwy Witolda. Opowieść głosi, że została żywcem zamurowana w zamku za pomoc mężowi w ucieczce do Krzyżaków. W rzeczywistości Anna zmarła w 1418 roku w Trokach i została pochowana w Katedrze Wileńskiej, ale legenda żyje do dziś. Podobno w księżycowe noce można ją spotkać na hotelowych korytarzach.

Dla kogo to miejsce

Zamek sprawdzi się przede wszystkim u miłośników historii i architektury średniowiecznej. Zwiedzanie z przewodnikiem daje konkretną dawkę wiedzy o Krzyżakach, Mazurach i Prusach Wschodnich, więc to dobra opcja dla osób, które lubią poznawać historię miejsc, które odwiedzają.

Rodziny z dziećmi też znajdą tu coś dla siebie. W zamku działa Klub Malucha Bajkogród z zabawkami, grami i konsolą Xbox. W weekendy, święta i podczas wakacji organizowane są animacje dla najmłodszych. Ciekawą atrakcją są też Biesiady Rycerskie – eventy, które łączą elementy show z edukacją historyczną.

Grupa zwiedzających nie powinna przekraczać 40 osób – to zapewnia komfort i jakość prezentacji. Zwiedzanie trwa około godziny, więc warto to uwzględnić planując wycieczkę.

Lokalizacja i otoczenie

Zamek stoi w centrum Rynu, na Placu Wolności 2. Położenie jest naprawdę malownicze – wzgórze między dwoma jeziorami, a u stóp zamku plaża. To dobry punkt wypadowy do zwiedzania okolicy, bo Ryn leży między popularnymi mazurskimi kurortami.

Jezioro Ryńskie i Ołów to świetne miejsca do wypoczynku nad wodą. Wokół zamku jest sporo zieleni, co sprawia, że nawet krótki spacer po okolicy może być przyjemny. Bliskość wody i las w tle dodają całości klimatu.

Nazwa miasta Ryn wywodzi się podobno z tego, że okolica przypominała Krzyżakom rodzinny Ren. Stąd nazwali swoją warownię właśnie Ryn.

Ciekawostki i mniej znane fakty

Z inwentarzy z początku XV wieku wiadomo, że w zamku znajdowała się kuchnia, piekarnia i browar. W 1507 roku wymieniano poddasze, kaplicę, prochownię i zbrojownię. W kolejnych latach doszły kapitularz, refektarz, dormitorium, izba pisarza i kucharza, łaźnia oraz pokój gościnny. Były też słodownia, piwnica, magazyn miodu, młyn zbożowy i prochowy, spichlerz i folusz.

Zamek miał strategiczne znaczenie – kontrolował okoliczne tereny i szlaki wodne. Oprócz funkcji militarnych pełnił rolę administracyjno-gospodarczą jako siedziba komturii, czyli najwyższej stopniem jednostki administracyjnej państwa zakonnego.

Krążą też tajemnicze opowieści o rozległych lochach pod obiektem. Podczas zwiedzania można zejść na najniższe kondygnacje i dowiedzieć się, jak funkcjonowały średniowieczne zamki od kuchni.

Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd

Godziny zwiedzania z przewodnikiem:

• Poniedziałek – piątek: godz. 10:00 i 13:00
• Sobota: godz. 17:00
• Niedziela: godz. 11:00 i 13:00

Ceny biletów:

• Dorośli: 10 zł
• Dzieci, młodzież, studenci, emeryci i renciści: 5 zł

Bilety można kupić w recepcji hotelu. Warto przyjść kilka minut wcześniej, żeby zdążyć przed rozpoczęciem zwiedzania.

Kontakt:
Hotel Zamek Ryn
Plac Wolności 2
11-520 Ryn
Tel. 87 429 70 00

Jak dojechać: Ryn leży w powiecie giżyckim na Mazurach. Dojazd samochodem z Giżycka zajmuje około 20 minut, z Kętrzyna około 30 minut. Zamek znajduje się w centrum miasta, więc trudno go przegapić. Parking jest dostępny przy hotelu.

Na zwiedzanie warto przeznaczyć około godziny. Jeśli planujesz dłuższy pobyt w okolicy, można połączyć wizytę w zamku z wypoczynkiem nad jeziorem lub spacerem po Rynie. W sezonie letnim plaża u stóp zamku to dodatkowa atrakcja.